Betere schoolprestaties met spraak-naar-tekst

Dicteren helpt leerlingen met leesbeperking

Voor schrijftaken wordt nog maar mondjesmaat gebruik gemaakt van de technologische mogelijkheden van spraak-naar-tekst-programma’s. Terwijl het een prima vorm van ondersteuning is voor sommige leerlingen met een leesbeperking. Spraak-naar-tekst of spraakherkenning is een vorm van technologie die gesproken taal omzet naar digitale tekst. In dit artikel bespreken we de mogelijkheden om spraak om te zetten naar digitale tekst en hoe dit leerlingen met een leesbeperking kan helpen.

Voor wie is spraak-naar-tekst handig?

Eigenlijk voor iedereen. Voor leerlingen met een beperking kan het extra handig zijn. Deze doelgroep is breed: het gaat om leerlingen met een leerprobleem dat gerelateerd is aan taalontwikkeling, zoals dyslexie, maar ook leerlingen met een chronische aandoening zoals Carpaal Tunnel Syndroom of RSI. Verder is spraak-naar-tekst ook prettig voor mensen met een visuele beperking die niet zo goed kunnen typen of liever niet teveel met een beeldscherm werken. Anne is slechtziend en dicteert de werkstukken voor haar studie, omdat ze niet te lang naar een scherm kan kijken.  

Bovendien is deze toepassing ook handig voor mensen met een tijdelijke beperking (gebroken arm) of met een situationele beperking (tijdens het autorijden).

Wat levert het gebruik van spraak-naar-tekst-technologie op?

Het belangrijkste effect is dat leerlingen betere schrijfproducten afleveren: ze gebruiken rijkere taal en formuleren langere zinnen. Dat komt omdat de stress rondom het maken van spelfouten veel minder is geworden. De leerling heeft meer aandacht over voor de inhoud en de boodschap die hij over wil brengen.

Voor leerlingen die geen toetsenbord en muis kunnen gebruiken, biedt spraak-naar-tekst-technologie de mogelijkheid om taken zelf te doen, zonder afhankelijk te zijn van een ander.

Welke software kun je gebruiken?

Dragon Naturally Speaking is het meest gebruikte programma in het Nederlands taalgebied. Het is wel handig om eerst te oefenen met het programma; daarna werkt het redelijk simpel. 
Ook voor mobiele apparaten zijn de mogelijkheden voor de Nederlandse taal goed. Er zijn verschillende dicteerapps die allemaal de mogelijkheid bieden om omgezette tekst te gebruiken voor je mail, of documenten. Bij WhatsApp zit die functie zelfs ingebouwd. Heb je een iPhone? Bekijk dan eens Speechy en SpeechToText. Android telefoons kunnen gebruik maken Google Tekst-naar-Spraak.  

Try this at home!

Probeer zelf vooral een app of een andere spraak-naar-tekst-toepassing uit. Test het met in de begeleiding van leerlingen: hoe vinden zij het werken? Spraakherkenning heeft de toekomst, voor iedereen. Het is nuttig, leuk en interessant om er kennis mee te maken.

Verder lezen:

  • Windows Spraakherkenning
  • Communiceer- Dyslexiehulpmiddelen (klik op dicteren in de categorie schrijven). Hier vind je een uitgebreide beschrijving van het programma Dragon Naturally Speaking, de dicteerfunctie in Macbook, de extensie Read&Write van Google Chrome en de app Dragon Dictation