Didactische aanpassingen bij rekenen: voelbare materialen

In rekenboeken wordt veel gebruikgemaakt van visuele (hulp)middelen. Denk aan: getallenlijnen, kralensnoeren, tabellen, klokken, blokkenbouwsels, plattegronden, tegelvloeren, mozaïeken, het op het oog groeperen van voorwerpen en bouwplaten of uitslagen. Voor leerlingen die blind of zeer slechtziend zijn zorgen wij voor passende alternatieven. Het is belangrijk dat blinde of slechtziende leerlingen dingen door hun vingers laten gaan, waar ziende leerlingen dat ook doen. Het vergroot het voorstellingsvermogen en, bijvoorbeeld bij groeperen, het numeriek besef.

In de Edu-tekstbestanden proberen wij het gemis aan visuele (hulp)middelen zo veel mogelijk te compenseren door didactische aanpassingen in de tekst. Maar de mogelijkheden zijn beperkt. Niet alles kan in tekst op een goede en voor de leerling begrijpelijke manier worden beschreven. Daarom wordt vaak gebruik gemaakt van voelbare materialen die de leerstof ondersteunen.

Werken met voelbare materialen

Voor jonge kinderen is het essentieel dat zij bij het beginnend rekenen, bijvoorbeeld tellen en sorteren, met tastbare voorwerpen werken. Anders is het gevaar groot dat zij leren tellen zonder numeriek besef te ontwikkelen; ze zeggen de getallen weliswaar in de juiste volgorde, maar zonder besef van hoeveelheden. Bij ieder nieuw concept (bijvoorbeeld een getallenlijn, kralen rijgen, enzovoort) is het belangrijk om eerst met het concrete, tastbare materiaal te werken; daarna kan men overgaan op beschrijven (wat veel abstracter is).

telraam met gekleurde kralen

In de klas zijn vaak allerlei voorwerpen en (constructiespel)materialen aanwezig. Je kan gebruikmaken van deze rekenkist en de wiskundekist. Ook zijn bij veel titels tekeningenbanden met reliëftekeningen te bestellen. Als die ontbreken, kan je daarvoor een productieverzoek bij Dedicon doen. Ook uitgaves met een rekenthema van de collectie ‘Op de tast’ zijn te bestellen bij Dedicon. 

Wij proberen om de rekenopdrachten zo goed mogelijk weer te geven in tekst, zodat deze ook zonder tekening of aanvullend materiaal zelfstandig gemaakt kunnen worden. Soms is tekstuele beschrijving echter niet mogelijk, denk aan plattegronden, blokkenbouwsels en oefeningen met symmetrie. Het aanvullend gebruik van tactiele materialen kan hierbij helpen.
 

Gerelateerde artikelen

Didactische aanpassingen bij rekenen