Halogeenalkanen, alkenen, alcoholen - bouwsteen 2

Oefen met aangepaste structuurformules

Hoe zien de structuurformules eruit van halogeenalkanen, alkenen en alcoholen? Leer de structuurformules met de brailleleesregel en oefen met de verschillende structuurformules van butaan.

Halogeenalkanen, alkenen en alcoholen: Dit moet je weten: een substituent is in de organische chemie een atoom of atoomgroep die één of meer waterstofatomen in het molecuul kan vervangen. 

In het artikel alkanen kon je maar 1 keer met het pijltje omlaag. Bij de moleculen op deze pagina krijg je te maken met substituenten. Daarom kun je hier soms wel verder met pijltje omlaag. Ook nieuw zijn dubbele bindingen.

Dit moet je weten: een substituent is in de organische chemie een atoom of atoomgroep die één of meer waterstofatomen in het molecuul kan vervangen. 

Om het overzichtelijk te houden, gaan we in alle voorbeelden uit van butaan.

1-broombutaan

Bij 1-broombutaan is de C op positie 1 gebonden met de C op positie 2, twee H’s en een broomatoom.
 


 

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar vervang een H op positie 1 door Broom (Br).

Dit moet je weten: we gaan vanaf hier niet meer in op ‘schrijven’; dit wordt vanaf hier te ingewikkeld.

2-broombutaan


 

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar vervang een H op positie 2 door Br.

but-1-een


 

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar de C op positie 1 heeft een dubbele binding met de C op positie 2. De C op positie 1 heeft dus 2 waterstofatomen. De C op positie 2 is dubbel gebonden met de C op positie 1 en is enkel gebonden met de C op positie 3 en heeft dus maar ruimte voor één H.

Dit moet je weten: je hoeft zowel de C’s als de H’s niet te tekenen als je gebruik maakt van ‘skelettekeningen’. In die tekeningen zitten de koolstofatomen op de hoekpunten van het skelet en je beredeneert hoeveel waterstofatomen er zijn. Daarom is het belangrijk dat je hiermee oefent.

but-2-een


 

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar de C op positie 2 heeft een dubbele binding met de C op positie 2. Beredeneer nu zelf de tekening, bedenk met name steeds hoeveel waterstofatomen overal gebonden zijn. (Zie de tekeningenband Op de tast… structuurformules).

butaan-1-ol


 

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar met en OH-groep (hydroxyl) aan de C op positie 1. Dit moet je weten: O (zuurstof) wil altijd twee bindingen maken.

butaan-2-ol


 

Dit moet je weten: het systeem benoemt de substituent OH als een ‘functionele groep’ hydroxyl. Ook goed is de benaming ‘functionele groep alcohol’. De namen hydroxyl en alcohol zijn dus uitwisselbaar.

Tekenen

Teken de structuur als butaan, maar met een OH-groep (hydroxyl) aan de C op positie 2.
Dit moet je weten: O (zuurstof) wil altijd twee bindingen maken.

Meer structuurformules oefenen. Dit zijn alle bouwstenen:
  1. Alkanen – bouwsteen 1
  2. Halogeenalkanen, alkenen en alcoholen - bouwsteen 2
  3. Alkaanaminen, alkaanzuren - bouwsteen 3
  4. Ester en amide - bouwsteen 4
  5. Chemie van het leven - bouwsteen 5
    A. Eiwitten: Aminozuur met zijgroep R
    B. Koolhydraten (Monosacharide, Disacharide, Polysacharide)
  6. Alkynen, cycloalkanen en benzeenderivaten - bouwsteen 6 (vwo)
  7. Alkanalen, alkanonen, alkoxyalkanen en alkylalkanoaten - bouwsteen 7 (vwo)
  8. Toets jezelf - bouwsteen 8

 

Meer over structuurformules