Scheikunde leren met toegankelijke structuurformules

Structuurformules voor blinde leerlingen

Wist je dat er bij de NASA een chemisch fysicus werkt, die sinds zijn geboorte blind is? En die onder andere baanbrekend onderzoek heeft verricht op het gebied van brandwerende stoffen? Daar komt natuurlijk scheikunde aan te pas. En ja, als blinde leerling kun je gewoon scheikunde kiezen. Bijvoorbeeld omdat je een NT-profiel wilt kiezen met oog op je vervolgopleiding.

Organische chemie voor blinde leerlingen

Wanneer je scheikunde in je vakkenpakket hebt, dan is organische chemie een verplicht onderdeel voor het eindexamen. Dat betekent dat je te maken krijgt met structuurformules om molecuulstructuren van koolwaterstoffen te kunnen noteren. Structuurformules zijn tekeningen waarin je niet alleen ziet uit welke atomen de stof bestaat, maar ook hoe die atomen aan elkaar gebonden zijn. Maar hoe kun je als blinde en slechtziende leerling nu overweg met deze structuurformules? Dedicon heeft samen met mensen uit de praktijk een toegankelijke manier bedacht om structuurformules te kunnen lezen, te beschrijven en te tekenen. 

50 toegankelijke structuurformules

De circa 50 toegankelijke structuurformules, verdeeld over 7 rubrieken, bieden blinden leerlingen veel voordeel:

  • alle ‘bouwstenen’ die nodig zijn voor eindexamen havo en vwo tot je beschikking;
  • bij iedere scheikundemethode te gebruiken;
  • de opbouw is van eenvoudige naar steeds complexere structuren. 

De rubrieken

  1. Alkanen – havo/vwo
  2. Halogeenalkanen, alkenen en alcoholen - havo/vwo
  3. Alkaanaminen, alkaanzuren - havo/vwo
  4. Ester en amide - havo/vwo
  5. Chemie van het leven - havo/vwo 
    1. Eiwitten: Aminozuur met zijgroep R
    2. Koolhydraten (Monosacharide, Disacharide, Polysacharide)
  6. Alkynen, cycloalkanen en benzeenderivaten - vwo
  7. Alkanalen, alkanonen, alkoxyalkanen en alkylalkanoaten - vwo
  8. Toets jezelf 

Toegankelijke structuurformules maak je niet zomaar!

Deze structuurformules zijn met veel zorg en inzet van vele experts samengesteld. Zo heeft Volker Sorge een programma ontwikkeld, waarmee tekeningen van structuurformules kunnen worden omgezet naar een digitaal model waar je doorheen kunt wandelen met pijltjes. Zie ook http://progressiveaccess.com/chemistry/. Verder hebben we dankbaar gebruik kunnen maken van de kennis, ervaringen en expertise van Jesse Wienholts en scheikundedocent Joris Docter. Joris heeft de belangrijkste bouwstenen geselecteerd. De basis-structuurformules als het ware.
 

Meedenkers

En dan waren er ook nog deze meedenkers:

  • Vic Dooghe, scheikundedocent vwo en zelf slechtziend
  • Petra van der Zanden, de uitgeefster van de BINAS,
  • Theo van Zwet, voorlezer van met name exacte vakken bij Dedicon
  • Buket Catanan, voormalig scheikundedocente op de Visioschool Rotterdam
  • Annemiek van Leendert, adviseur op het gebied van bètavakken bij Visio.