Zelf toegankelijk maken: leesbaarheid

Leesbaar en begrijpelijk lesmateriaal in de klas

Hoe zorg je als onderwijsprofessional ervoor dat de complexiteit van een tekst is afgestemd op het taalniveau en de woordenschat van alle leerlingen? Wat betekent dat voor het gebruik van moeilijke woorden, beeldspraak en grammatica? Onze expert Mieke Urff geeft tips en adviezen voor het maken van leesbare, begrijpelijke teksten.

Tekst is een gangbare vorm om informatie over te dragen. Maar hoe leesbaar is de tekst? De leesbaarheid van de tekst is het grootst wanneer het onderwerp aansluit bij de kennis die al aanwezig is bij je leerlingen. Voor leerlingen met dyslexie is lezen bijvoorbeeld erg vermoeiend. Het kost veel tijd en vaak moeten ze een zin twee of drie keer lezen, voordat ze echt kennis hebben genomen van de inhoud. 

Wat kun je doen?

1. Stel jezelf de volgende vragen:

  • Wat weten mijn leerlingen al over dit onderwerp?
  • Hoe zorg ik voor een goede verbinding tussen aanwezige en nieuwe kennis?
  • Hoe presenteer ik het nieuwe onderwerp op een boeiende manier?

2. Houd in de gaten of de opbouw van de tekst duidelijk is:

  • Is er een inleiding, een middenstuk en een conclusie? 
  • Is de rode draad goed te volgen voor je leerlingen?

3. Let bij het schrijven of kiezen van een tekst op de volgende aspecten:

  • Woordenschat
  • Lengte van de zinnen
  • Grammaticale complexiteit (gebruik liever geen lijdende vorm)
  • Logisch verband tussen alinea’s.

Wat kun je beter niet doen?

  • Je teksten extra leuk maken door verhalende en informatieve teksten te combineren. Leerlingen vinden dit soort teksten niet extra leuk en bovendien kunnen ze minder goed bepalen wat ze echt moeten leren en onthouden. 
  • Allerlei overbodige details toevoegen aan je tekst.

Hoe controleer je of het werkt?

  • Vraag feedback aan je leerlingen.
  • Check of je een tekst aanbiedt op het goede taalniveau. Dit kun je doen met de leestool van de Stichting Accessibility.

 

 

Deel jouw eigen toegankelijke lesmaterialen

Dedicon is altijd op zoek naar mooie voorbeelden van zelfgemaakt en toegankelijk lesmateriaal. Ben jij leerkracht en maak jij je eigen lesmateriaal in de vorm van extra opdrachten, leesteksten of toetsen? En maak je deze ook toegankelijk voor leerlingen met een leesbeperking? Stuur jouw voorbeelden sturen naar goedekennis@dedicon.nl. In overleg krijgt jouw voorbeeld een plekje op dit platform.