goedekennis.nl >> Dossiers >> Toegankelijk publiceren >> De voordelen van ePUB3

De voordelen van ePUB3

Doorgaans wordt ePUB gezien als een formaat voor eBooks. Het betreft hier in de meeste gevallen het formaat ePUB2, dat beperkte presentatie- en opmaakmogelijkheden kent. Met ePUB2 zijn bijvoorbeeld lettertype en lettergrootte te wijzigen en is het mogelijk afbeeldingen toe te voegen.

Geavanceerde mogelijkheden met ePUB3

Maar met ePUB3 komen alle geavanceerde mogelijkheden binnen handbereik die we kennen van een moderne website. Dat komt omdat ePUB3 mede is gebaseerd op bekende (open) internetstandaarden zoals HTML5, CCS3 en Javascript. Een ePUB3-publicatie is min of meer te beschouwen als een (mini)website die zonder internetverbinding gebruikt kan worden. En daarmee opent het de weg voor een nieuwe generatie creatieve publicatie- en distributievormen. De kansen en voordelen worden het meest zichtbaar in de nieuwe mogelijkheden van ePUB3 voor content, interactiviteit, distributie en de presentatie van die content.

Interactiviteit

Vanwege het gebruik van Javascript is het nu mogelijk interactie toe te voegen. Javascript is in feite een programmeertaal. Hiermee kunnen binnen een ePUB3-document toepassingen worden gebouwd. Van een eenvoudige rekenmachine tot complexe games. Ook het toevoegen van dynamisch content vanuit andere bronnen is mogelijk. De lezer heeft in dat geval uiteraard wel een eReader (hardware of software) met internetverbinding nodig.

Multimedia

De ePUB2-standaard maakte het al mogelijk om naast tekst ook afbeeldingen op te nemen in de publicatie. Met ePUB3 komen daar nu ook audio, video, animaties en interactieve objecten voor bijvoorbeeld meerkeuzevragen bij. Deze objecten kunnen ook uit externe bronnen afkomstig zijn.

Synchronisatie

Door gesynchroniseerde audio en video toe te voegen, kunnen vernieuwende multimedia documenten worden gerealiseerd. Ook biedt ePUB3 de mogelijkheid om tekst en audio te synchroniseren: het voorgelezen woord kan dan gemarkeerd worden met een kleur of kader.

Flexibiliteit weergave

De presentatie van de content kan eenvoudig worden aangepast aan de wensen van de gebruiker of het apparaat waarop gelezen wordt. Dat komt omdat de meeste ePUB3-publicaties reflowable zijn. Dat houdt in dat de presentatie van de content zich aanpast aan schermafmetingen, de eReader en door de lezer gekozen (persoonlijke) instellingen. Als een uitgever echter een fixed layout van de content verkiest, kan ePUB3 daarin ook voorzien. De presentatie blijft dan altijd zoals door de uitgever is bepaald.

Toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid

Met ePUB3 is de meeste content in aanvang toegankelijk voor mensen met een leesbeperking. Een ePUB3-publicatie is namelijk in essentie een bronbestand met gestructureerde content. Daarin ligt dus de structuur vastgelegd en niet zozeer de weergave van die content. De flexibiliteit van lezen op een manier die bij je past, maakt het lezen voor iedereen gebruiksvriendelijk en aantrekkelijk en voor mensen met een leesbeperking ook toegankelijk. Zij kunnen lezen naar hun mogelijkheden en wensen. Bijvoorbeeld met een brailleleesregel, tekst-naar-spraak, een beter leesbare schermweergave of een makkelijker leesbaar lettertype.

Divers aanbod eReaders

Een ePUB3-publicatie is eenvoudig te lezen met een eReader, zowel online (in een browser) als offline (hardware). Hiervoor zijn momenteel al diverse apparaten en software programma’s beschikbaar. Voor de meest gebruikte platforms zijn (ook gratis) apps verkrijgbaar, voor browsers zijn er plugins in omloop. Een bekende eReader is de door het IDPF geïnitieerde Readium. Deze is verkrijgbaar als plugin voor Google Chrome, maar ook als ontwikkelmodule voor toepassing in zelf ontwikkelde applicaties. Meer informatie over Readium: readium.org

ePUB2 versus ePUB3

De ePUB3 standaard is een belangrijke opvolger van de veel gebruikte ePUB2 standaard. In een tabel en een beschrijving tonen we de belangrijkste verbeteringen die ePUB3 biedt boven ePUB2.

Tabel: vergelijking formaten ePUB2 en ePUB3

Formaat

ePUB3

ePUB2

XHMTL 5

 

XHTML 1.1

 

SVG 1.1

 

CSS 2.1 en 3

 

CSS 2

 

Javascript

 

Truetype

 

WOFF

 

SSML/PLS/CSS Speech

 

SMIL 3

 

RDF vocabularies

 

XML

ZIP

 

Fixed Layout vs Reflowable

Het ePUB2 formaat kent alleen een reflowable opmaak. Het voordeel van reflowable tekst is dat deze zich automatisch aanpast aan de grootte van het beeldscherm en gekozen lettergrootte. Voor de uitgever beperkt het de mogelijkheden voor het toepassen van complexe lay-out. EPUB3 ondersteund naast reflowable lay-out ook een fixed lay-out. Hierdoor wordt het mogelijk om beeldelementen exact te positioneren en vooraf te definiëren hoe de content wordt gepresenteerd net zoals dat in PDF mogelijk is. EPUB3 biedt zelfs de mogelijk om zowel reflowable als fixed lay-out in één bestanden te combineren.

Scalable Vector Graphics (SVG) en formules (MathML)

EPUB3 ondersteunt SVG voor de weergave van afbeeldingen. Het voordeel van SVG is dat deze ‘onbeperkt’ vergroot kunnen worden zonder dat deze vaag worden of een rafelige rand krijgen. MathML kan gebruikt worden voor de opmaak en presentatie van formules.

Het grote voordeel van deze formaten is dat ze kunnen bijdragen tot de toegankelijkheid van de content.

HTML5, CSS, Javascript

Door het toepassen van javascript kan eenvoudig interactie worden toegevoegd. Eigenlijk wordt het mogelijk om een computerprogrammaatje toe te voegen aan een EPUB waarmee animaties kunnen worden gerealiseerd of zelfs complexe berekeningen kunnen worden uitgevoerd.

EPUB3 is samengesteld uit dezelfde standaarden en technologieën die op het internet worden gebruikt. Hierdoor is het mogelijk een soort zelfstandige mini web site te creëren met deze mogelijkheden als nu op het internet worden toegepast.

Ondersteuning van speciale lettertypen

Het is in ePUB3 mogelijk om speciale fonts toe te voegen zodat de uitgever meer vrijheid krijgt in de opmaak van tekst. Zowel Typetype als het Web Open Font Format (WOFF) wordt ondersteund.

Spraaksynthese

Met de komst van ePUB3 wordt nu ook spraaksynthese volledig ondersteund. Door het toevoegen van SSML (een opmaaktaal voor verfijnen en verbeteren van de uitspraak met behulp van tekst naar spraak) en zelf opnemen van een lexicon in de ePUB zelf, kan het laten voorlezen van de tekst sterk worden verbeterd. Vooral dyslectici en blinden kunnen hier profijt van hebben.

Media Overlays

Door gebruik te maken Sychronised Multimedia Interchange Language (SMIL) kan bijvoorbeeld tekst en audio met elkaar worden gesynchroniseerd zodat een soort karaoke leesmogelijkheid ontstaan.

 

 

6 juni 2017Tags: ePUB3, publiceren,