goedekennis.nl >> Dossiers >> Toegankelijk publiceren >> Veelgestelde vragen over ePUB3

Veelgestelde vragen over ePUB3

Wat is een e-book?
Wat is het formaat ePUB3?
Welke partijen bewaken en ontwikkelen het ePUB3 formaat als standaard?
Wat is het verschil met ePUB2, iBook, een website?
Hoe kan ik educatieve content maken in ePUB3?
Wat maakt een ePUB3 uniek?
Waaruit bestaat een ePUB3?
Waarmee maak je een ePUB3?
Welke bestanden kun je converteren naar ePUB3? Waarmee doe je dat?
Hoe weet ik of het ePUB3 bestand dat ik gemaakt heb valide is?
Welke content kan in een ePUB3 opgenomen worden?
Waarmee kun je een ePUB3 document lezen? Waarmee niet?
Waarom is ePUB3 belangrijk voor toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid?

Wat is een e-book?

Een e-book kan een digitale versie van een bestaand boek zijn of compleet als nieuw e-book geschreven zijn. Een e-book wordt nooit geprint, maar wordt uitsluitend digitaal op een scherm getoond. Dit kan een beeldscherm zijn maar ook een speciaal daarvoor gemaakt apparaat. Deze apparaten worden ook wel e-readers genoemd. Ook mobiele telefoons of tablets kunnen e-books op een nette manier weergeven. Steeds meer mensen bezitten e-readers of tablets en kopen daarom ook steeds vaker een e-book. Uitgevers en auteurs zetten e-books steeds vaker in om zo meer aan de opkomende vraag te kunnen voldoen.

Wat is het formaat ePUB3?

De ePUB3-standaard is de opvolger van het ePUB2-formaat, waar momenteel veel uitgevers mee werken. De lijst met nieuwe mogelijkheden van de ePUB3-standaard is groot en specialiseert zich vooral op multimediaal en interactief gebied. Het grootste winstpunt voor de boekenwurm is misschien wel dat de lay-out van boeken nu één op één kan worden overgenomen in een e-book, de zogenaamde fixed lay out. Een ander groot winstpunt is dat het op veel devices gelezen kan worden. Een ePUB3 kan dus zowel reflowable als fixed layout ondersteunen.

Tot dusver wijken digitale boeken bijna altijd af van hun papieren versies in de opmaak, zoals de lengte van de tekst op een pagina of de versiering rondom een nieuwe hoofdstuknaam. Dat gaat veranderen met ePUB3. Het formaat ondersteunt een exacte kopie van de tekstgrootte en indeling van het papieren boek. Zo is pagina 610 in de papieren Game of Thrones dadelijk ook pagina 610 van de digitale Game of Thrones. Het bespaart niet alleen zoekwerk, maar maakt klassikaal meelezen in een digitaal boek bijvoorbeeld ook eenvoudiger.

Maar waar ePUB3 echt voor een sprong zorgt is de multimedialiteit. In ePUB3 wordt het onderscheid tussen filmpjes en tekst kleiner. Zo kunnen volledige pagina’s nu worden opgetrokken uit animaties met tekst en een voorleesstem. Ook wordt het mogelijk allerlei gekleurde kaders en tekstvakken in digitale boeken tegen te komen. Niet-Romeinse talen die van rechts naar links of van boven naar onderen lezen worden nu ook ondersteund.

Welke partijen bewaken en ontwikkelen het ePUB3 formaat als standaard?

Het IDPF is de organisatie waarin uitgevers en technologiebedrijven zijn verenigd om standaarden en uitwisselformaten te beschrijven en te waarborgen. Het IDPF is verantwoordelijk voor de ePUB3-standaard. Het betreft een open en rechtenvrije standaard, dus iedereen kan deze nieuwe standaard gebruiken.

Wat is het verschil met ePUB2, iBook, een website?

ePUB3 heeft het grote voordeel dat de lettergrootte is te schalen wat de leesbaarheid vergroot. Vooral op kleinere tablets en smartphones is dat wenselijk. Daarnaast kan met ePUB3 een veel interactiever educatief e-book worden aangeboden. Denk aan video, interactieve elementen of interactieve testen. ePUB3 maakt meer interactiviteit mogelijk dan ePUB2 en biedt veel rijkere opmaak mogelijkheden. ePUB3 biedt onder andere de mogelijkheid om video, grafische elementen en geluid toe te voegen. De iBook van Apple komt grotendeels overeen met de ePUB3-standaard, maar draait alleen in het gesloten eco-systeem van Apple. iBook kan overigens ook ePUB3-bestanden openen. ePUB3 is te vergelijken met een soort zelfstandige website in een pakketje dat je makkelijk kan distribueren. Het is gebaseerd op dezelfde internet technologieën.

Hoe kan ik educatieve content maken in ePUB3?

Speciaal voor educatieve content is de EduPUB-standaard in ontwikkeling. Het betreft een uitbreiding op ePUB3. Je biedt de student hiermee een rijkere leerervaring. Daarnaast kunnen er tests in worden opgenomen waarvan de uitkomsten zijn te koppelen aan de cijferlijsten binnen de elektronische leeromgeving van een school.

Wat maakt een ePUB3 uniek?

ePUB3 is 'ePub on steroïds'. ePUB3 is sinds twee jaar beschikbaar en is ontwikkeld om meer publicatiemogelijkheden te verkrijgen. ePUB3 ondersteunt zowel reflowable content als fixed-layouts. Met een fixed-layout heb je volledige controle over waar tekst, afbeeldingen en andere objecten zich op de pagina bevinden. Ook is het mogelijk om audio en video te gebruiken, en ondersteunt het 'scripted interactivity' (via Javascript) en meer mogelijkheden voor typografie.

Waaruit bestaat een ePUB3?

Dit nieuwe formaat combineert de voordelen van een boek, een pdf en een website. Door de pagina georiënteerde vormgeving kan een zeer complexe vormgeving worden gebruikt. Hierbij wordt dezelfde technologie gebruikt die ook voor HTML5-websites wordt gebruikt en daardoor is het eenvoudig om interactieve elementen, animatie, navigatie, audio en video toe te voegen.

Waarmee maak je een ePUB3?

Met Adobe InDesign CC en het ePUB 3 FXL (Fixed Layout)-formaat  heb je de mogelijkheid om met betrouwbare typografie en vormgeving en veel interactieve mogelijkheden digitaal te publiceren. Dat kan op computerschermen, tablets, smartphones en e-readers, in een web- en app-omgeving, zowel online als offline. Met Adobe InDesign CC is het maken van een digitale publicatie in het gestandaardiseerde ePUB3-formaat erg eenvoudig geworden. Dit programma bevat gereedschappen die specifiek bedoeld zijn voor het aanbrengen van de structuur die een ePUB3-document nodig heeft. Als je die gereedschappen goed gebruikt, is het maken van de digitale publicatie nauwelijks meer dan het klikken op de exportfunctie.

Welke bestanden kun je converteren naar ePUB3? Waarmee doe je dat?

Momenteel zijn er al redelijk wat softwarepakketten waarmee native ePUB3 e-books gemaakt kunnen worden. Naarmate het formaat aan bekendheid wint zal ook het software-aanbod toenemen. Naast software waarmee ePUB3 geëxporteerd kan worden zijn er ook programma's voorhanden die het mogelijk maken om andere e-book-formaten om te zetten naar ePUB3.

Veel vormgevers en uitgevers werken al met Adobe InDesign. Het pakket (vanaf CS3 en hoger) biedt ook de mogelijkheid om een publicatie direct naar ePUB3 te exporteren. Adobe geeft op haar eigen website aanwijzingen voor het exporteren van InDesign documenten naar ePUB3.

Hoe weet ik of het ePUB3 bestand dat ik gemaakt heb valide is?

Het IDPF biedt hiervoor on- en offline mogelijkheid, genaamd ePubCheck . Met deze tool kun je testen of een ePUB3 bestand aan de technische specificaties voldoet. Het gebruik van ePubCheck is gratis.

Daarnaast is FlightDeck een validatietool voor ePUB bestanden (zowel ePUB2 als ePUB3). FlightDeck gaat verder dan ePubCheck en controleert op nog veel meer aspecten, zoals controles op ISBN, verplichte en optionele metadata en of de ePUB3 succesvol verwerkt kan worden door Online Publishing Systemen.

Welke content kan in een ePUB3 opgenomen worden?

Een ePUB3 kan dezelfde content bevatten als een moderne uitgebreide website. Dus teksten, afbeeldingen, maar ook tabellen en formules. Daarnaast kunnen video- en audiobestanden worden toegevoegd. Het is zelfs mogelijk tekst voor te laten lezen door er audio aan te koppelen, door middel van media overlays. Hiermee creëer je een soort karaokeboek. Het is mogelijk een fixed layout toe te passen, welke zeer geschikt is voor kinderboeken, leerboeken en boeken met een rijke vormgeving.

Waarmee kun je een ePUB3 document lezen? Waarmee niet?

E-books kun je lezen op je tablet, e-reader en online. Er zijn zelfs diensten waar je je e-books in de cloud kunt bewaren en waarmee je je eigen digitale bibliotheek kunt maken. Maar als je e-books liever niet toevertrouwt aan de cloud, en een goede (en gratis) app zoekt waarmee je op je pc e-books kunt lezen, dan is Readium een aanrader.

Readium is een open source project van het International Digital Publishing Forum (IDPF) dat als doel heeft om open source software beschikbaar te stellen waarmee ePUB3-publicaties (e-books) gelezen kunnen worden. Readium is ook beschikbaar als plug in voor de Chrome browser.

Er komt steeds meer software beschikbaar waarmee ePUB3 gelezen kan worden, voor zowel mobiele als desktop platformen. Een uitgebreide lijst van software en hun mogelijkheden is terug te vinden op de BISG EPUB 3 SUPPORT GRID. Veel gebruikte software is Kobo, iBooks, Azardi, Kindle en VitalSource Bookshelf.

Waarom is ePUB3 belangrijk voor toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid?

EPUB3 biedt uitgebreide navigatie mogelijkheden waar mensen met een leesbeperking veel profijt van hebben. EPUB3 biedt alle mogelijkheden die de toegankelijke DAISY standaard ook biedt. Een eEPUB3 is daarmee in principe al direct toegankelijk voor mensen met een leesbeperking. Ook voor de meer geavanceerde opties zoals de beschrijving van afbeeldingen of het opnemen van toegankelijke alternatieven voor formules biedt de ePUB3 standaard ondersteuning. Hoewel de tekst en navigatie het document goed toegankelijk maken, zal de producent nog wel extra aandacht moeten besteden aan het toevoegen van toegankelijke alternatieven van minder toegankelijk materiaal. Dedicon kan hierbij ondersteunen of deze taak van de uitgever overnemen.

6 juni 2017Tags: ePUB3, publiceren,