goedekennis.nl >> Dossiers >> Voorbeelden didactische aanpassingen >> Inclusief lesgeven = beter lesgeven

Inclusief lesgeven = beter lesgeven

Tekstalternatief video

Duur van het filmpje: 03:41 min.

[AUDIODESCRIPTIE: Een vrolijk muziekje begeleid het intro. In een oranje vlak verschijnt de titel: “Take it easy…”. Alle beelden zijn getekende animaties in zwart-wit en oranje. Een leraar wijst met een stok naar een schoolbord. Een leerling heeft een brailleboek voor zich. De leraar wijst met een stok naar het schoolbord; vijf leerlingen zitten aan denkbeeldige schooltafeltjes. De voorste leerling heeft een brailleboek voor zich.

Onder in beeld verschijnt een oranje balk met de tekst ‘Beelden helder beschrijven’. De leraar wijst op het schoolbord een vogel aan die op een boomtak zit. De leerling kijkt in het boek en snapt niet wat de leraar bedoelt. 

Onder in beeld verschijnt een oranje balk met de tekst ‘Stel meer controlevragen’. De leerling denkt dat de vogel letterlijk met zijn achterwerk op een boomtak zit. Pas na de extra vragen snapt de leerling dat de vogel met zijn pootjes op de boomtak staat.

Onderin beeld verschijnt een oranje balk met de tekst ‘Tastbare voorbeelden’. Behalve het getekende vogeltje op een boomtak op het schoolbord, schuift vanaf links ook een schaalmodel van een vogel op een stokje naar de leerling.

Twee leerlingen verschijnen in beeld: de een leest in een brailleboek, de andere in een geprint boek. Het brailleboek van de leerling wordt verwisseld voor een laptop met een brailleleesregel en daarna verschijnt er ook nog een koptelefoon op zijn hoofd.

Een schoolboek met de opdracht verschijnt in beeld. Een professor met snor, bril en laboratoriumjas pakt het boek vast en schudt de afbeeldingen uit het boek. Daarna verschijnt er in het boek nieuwe tekst in plaats van de afbeeldingen.

De leerling leest nu het brailleboek en er verschijnt een reliëfkaart in beeld.

De leraar trekt een oranje vlak naar beneden waarin de tekst staat ‘Vergroot je wereld’. Daarna verschijnt het oranje logo van Dedicon]

VOICE-OVER: Oké, je staat voor de klas en één van je leerlingen is blind of slechtziend. Hoe pak je dat aan?! Hoe zorg je ervoor dat ook deze leerling toegang heeft tot de informatie die jij in de klas deelt? Duizend en één vragen schieten door je hoofd. Help! Relax… take it easy. Wij hebben 3 tips voor je die je verder helpen.
Tip 1! Inclusief onderwijzen. 

Wist je dat je vooral beter gaat lesgeven als je ervoor zorgt dat ook je blinde leerling aansluiting heeft in jouw klas? En daar profiteren álle leerlingen van. Inclusief onderwijzen verrijkt je lessen! En dat is makkelijker dan gedacht.

Een praktisch voorbeeld: er staat een afbeelding op het bord of in een boek. Ga er niet zomaar vanuit dat de leerling deze bekijken of interpreteren. Beschrijf exacter wat er te zien is. Zo neem je al je leerlingen meer mee in het verhaal en creëer je betrokkenheid. Je verwoordt veel beter wat je ziet én welke boodschap je daarmee wil overbrengen. Ook belangrijk: vraag meer feedback van je leerlingen. 

Stel controlevragen. Hebben ze je verhaal echt begrepen? Kan de leerling in eigen woorden beschrijven wat je hebt uitgelegd? Desnoods met handen en voeten.

Kun je door naar de volgende stap? Hier sta je vaker bij stil. Door regelmatig checken breng je meer structuur aan in je les én je voorkomt dat je langs elkaar heen praat. 

Wat je nog meer kunt doen? Haal tastbare voorbeelden van de werkelijkheid in de klas. Of gebruik schaalmodellen. 

Geef multimodaler les, niet alleen horen en zien, maar ook voelen, ruiken en proeven. Deze afwisseling houdt álle leerlingen beter bij de les.
Tip 2! Aangepaste schoolboeken van Dedicon.

Je hoeft het wiel natuurlijk niet zelf opnieuw uit te vinden. Vanzelfsprekend kun je bij Dedicon terecht voor aangepaste schoolboeken. Wij zetten de reguliere schoolboeken om in bijvoorbeeld braille. 

Of we maken er een Edu-tekstbestand van. Dit bestand kan de leerling op zijn laptop met een brailleleesregel lezen. Of laten voorlezen door een computerstem. Zo krijgt hij toegang tot dezelfde informatie als zijn ziende klasgenoten. 

Let wel op: plaatjes en lay-out ontbreken in de brailleboeken en Edu-tekstbestanden. En veel opdrachten in de gewone schoolboeken zijn niet geschikt voor blinde leerlingen. Zij kunnen bijvoorbeeld geen woorden onderstrepen, het juiste antwoord aankruisen of een lijn trekken tussen afbeeldingen. Ook daar houden we rekening mee.

Dedicon past voor het basisonderwijs schoolboeken didactisch aan. We blijven zo dicht mogelijk bij het originele boek, maar niet alle tekst wordt 1 op 1 omgezet in braille of digitale tekst. Opdrachten omschrijven we waar nodig op een andere manier zodat ook de blinde leerling ermee uit de voeten kan. En belangrijke tekeningen uit een boek worden beschreven of ze zijn als voelbare reliëftekening toegevoegd aan het brailleboek.

Tip 3! Maak je eigen lesmateriaal toegankelijk. 

Als onderwijzer maak je niet alleen gebruik van reguliere schoolboeken. Er is meer geschreven  informatie die van belang is voor je leerlingen. En die dus ook toegankelijk moet zijn voor leerlingen die niet kunnen zien. 

Denk aan zelfgemaakte lesmateriaal, opdrachten en toetsen. Maar ook aan nieuwsbrieven en rapporten. Onmisbare informatie toch? Gelukkig kun je deze documenten zelf toegankelijk maken. Hoe? Handige tips hiervoor vind je op www.goedekennis.nl.

Jij vindt toch ook dat elke leerling zijn eigen talenten moet kunnen ontdekken en ontwikkelen? Dat hij moet kunnen lezen en leren over de onderwerpen waarvoor hij de meeste belangstelling heeft? Samen maken we informatie toegankelijk. Zodat iedereen kan lezen wat hij wil, in de vorm die bij hem past. Want lezen is het paspoort naar de maatschappij.

 

Heb jij een blinde of zeer slechtziende leerling in de klas? Een leerling die te weinig ziet om vlot te kunnen lezen en afbeeldingen te kunnen (over)zien? Dat betekent dat die leerling niet aan de slag kan met een groot deel van het lesmateriaal. Je zult dus creatief moeten zijn in je lessen. Wij willen je graag wegwijs maken in hoe Dedicon didactische aanpassingen (we passen opdrachten aan zodat ook leerlingen met een visuele beperking ermee kunnen werken) doet in de schoolboeken voor het primair onderwijs die je bij Dedicon bestelt. En er is een bijkomend voordeel: leerkrachten die les hebben gegeven aan een blinde of zeer slechtziende leerling geven vaak aan dat zij beter zijn gaan lesgeven. Hoe dan?

  • Ze beschrijven exacter (in plaats van te verwijzen naar een plaatje): zo nemen ze leerlingen mee in hun verhaal. 
  • Ze vragen meer feedback van de leerlingen (in eigen bewoordingen; is het echt begrepen?): zo staan ze steeds even stil en brengen ze meer structuur aan in de les.
  • Ze halen vaker de werkelijkheid of modellen in de klas (en geven multimodaler les).
  • Veel leerlingen profiteren daarvan, met name leerlingen die behoefte hebben aan structuur en NT2-leerlingen.

Het filmpje geeft een aantal handige tips!

19 juli 2016Tags: passend onderwijs, didactiek,