goedekennis.nl >> Schoolboeken >> Voelbare tekeningen >> Van 2D naar 3D: het principe

Van 2D naar 3D: het principe

Om voelbare tekeningen goed te kunnen lezen, moet je het wel eerst leren. Voelen is iets heel anders dan zien. Eerst leert het kind een voelstrategie aan. Het leertraject loopt grofweg van paadjes volgen en punten vinden naar vormen herkennen. Plattegronden, kaarten en grafieken zijn daarna snel te leren lezen. Maar er kan meer, je kunt ook 3D-onderwerpen weergeven in voelbare tekeningen. En die kunnen kinderen ook leren lezen. Het verband tussen een voelbare tekening en de driedimensionale werkelijkheid is voor iemand die nooit heeft gezien, aanvankelijk moeilijk te begrijpen. Maar wie voelbare tekeningen heeft leren lezen, kan zich op basis daarvan een goed met de werkelijkheid overeenkomend mentaal plaatje vormen.

Probeer het zelf

Hoe werkt dat nou eigenlijk, een voelbare tekening lezen? Je kunt met je vingers natuurlijk nooit alles tegelijk voelen. Onderstaande animatie van M.W.A. Wijntjes en A.M.L. Kappers maakt dat duidelijk. Het spotlight kun je zien als een vinger die een contour volgt. De meeste mensen hebben flink wat ‘rondjes’ nodig, voor ze zien welke figuur wordt weergegeven. Kun jij zien welk figuur wordt weergegeven? Het antwoord staat in wit hieronder. Je kunt het dus zichtbaar maken door de volgende regel te selecteren. 
Lijntekening van het silhouet van een badeend. 

Voelstrategieën

In het onderwijs aan blinde leerlingen wordt natuurlijk aandacht besteed aan dit belangrijke onderwerp. Dit gaat meestal gelijk op met het leren lezen van braille. De kinderen leren voelstrategieën aan, te beginnen in het platte vlak. Hoe benader je een tekening tactiel? Door alleen maar met een vinger de lijnen van een plaatje te volgen, wordt de tekening niet goed (en zeker niet snel) duidelijk. Dat komt omdat je dan een heleboel informatie in je hoofd aan elkaar moet knopen. Door je eerst met twee handen een idee te vormen van het geheel, kun je je veel sneller en nauwkeuriger een beeld vormen.

3D

Grafieken, kaarten en plattegronden zijn al langer in gebruik in het onderwijs aan blinde leerlingen. Nieuwer is het gebruik van tekeningen van driedimensionale onderwerpen. Deze zijn belangrijk, want ze kunnen kinderen helpen de wereld om hen heen veel beter te ontdekken. En ze kunnen ouders en docenten helpen die wereld veel beter uit te leggen. Tekeningen van 3D-onderwerpen moeten volgens bepaalde principes worden getekend: de zogenaamde ‘orthogonale projectie’. Dit principe wordt ook veel toegepast bij industriële ontwerpen. Alle drie dimensies van een voorwerp worden hierin eenduidig vastgelegd. Simpeler gezegd: een figuur wordt van boven, van voren en van opzij weergeven.

 

14 juni 2016Tags: voelbare tekeningen, braille