goedekennis.nl >> Tips >> De ene pdf is de andere niet

De ene pdf is de andere niet

Je studeert en hebt snel een boek nodig. Je moet het voor een tentamen één keer van voor naar achter doorlezen. Op de website van Dedicon Educatief kun je een foto-pdf bestellen. Daarmee kun je de tekst vergroten op scherm. Maar je bent juist op zoek naar een pdf waarvan je de tekst wél kunt laten voorlezen en/of in braille kunt lezen. De ene pdf is namelijk de andere niet. Dat merk je ook als je een pdf van een docent of medestudent krijgt. In dit artikel leggen we eerst kort uit wat de verschillen zijn tussen verschillende pdf’s. Daarna geven we onder het kopje ‘Zelf doen’ tips hoe je zelf aan een toegankelijke pdf kunt komen. Dan kun je hen voortaan ook uitleggen hoe het zit. 

Foto of tekst

Pdf staat voor Portable Document Format, een formaat voor documenten dat er voor zorgt dat het document er in principe overal hetzelfde uitziet. Het maakt dus niet uit met welke software of op welk apparaat je leest. Een manier om dat te bereiken is door de pagina’s op te slaan als foto’s. De tekst kan dan niet worden geselecteerd en kan niet worden gelezen met spraak en/of braille. Het is immers omgezet in een afbeelding. Naast de zogenaamde foto-pdf zijn er ‘open’ tekst-pdf’s; de tekst is dan wel toegankelijk. Je kunt de tekst niet bewerken, maar bijvoorbeeld wel selecteren en elders plakken en je kunt in de pdf zoeken. In sommige programma’s wordt dit type pdf daarom “doorzoekbaar” genoemd.

Betere toegankelijkheid met tags

Maar ook de ene tekst-pdf is de andere niet. Om goed toegankelijk te zijn, moet een pdf tags bevatten. Zo’n pdf wordt ook wel een tagged pdf genoemd. Er zijn onder andere tags voor koppen, paragrafen, lijsten en tabellen. In een toegankelijke pdf is ook de leesvolgorde vastgelegd. Hierdoor kunnen slechtzienden tekst die is opgemaakt in meerdere kolommen bijvoorbeeld in één kolom lezen zonder dat de tekst door elkaar gaat lopen. De richtlijnen voor toegankelijke pdf’s zijn vastgelegd in de standaard PDF/UA

Eigen documenten

Veel andere typen documenten kunnen dienen als bron voor een pdf. Bijvoorbeeld Word-bestanden. Een goed toegankelijk Word-bestand vormt de basis voor een toegankelijke pdf. Zo’n pdf is dan niet alleen goed leesbaar voor iemand die met een schermuitleesprogramma werkt (spraak en/of braille), die persoon kan er dan ook snel in navigeren, zoals in Word. Maar wat is dan ‘goed toegankelijk’? Het lastige met Word is dat je er heel ontoegankelijke documenten mee kunt maken, omdat het programma het gebruik van allerlei grafische elementen toestaat zoals kleuren en WordArt. In dit artikel geven we je tips hoe je ook in Word een toegankelijk document kunt maken. Als je dit document vanuit Word opslaat als pdf, wordt het resultaat voorzien van tags (met als resultaat een tagged pdf) en goed toegankelijk. Op de website van Microsoft vind je meer informatie hoe je zelf een toegankelijk pdf-document maakt vanuit Word. 

Zelf doen: Van foto-pdf naar tekst-pdf

Met onze Conversiedienst Snelservice kun je een foto-pdf omzetten naar een tekst-pdf. Bij de conversie wordt OCR gebruikt: Optical Character Recognition. Tekst die als foto in een document zit, wordt dan omgezet naar echte tekst. Er kunnen wel foutjes inzitten. Typische voorbeelden zijn: m wordt rn en een i wordt een l. Verder herkent de software geen wiskundige formules en ook wordt de tekst in figuren niet altijd goed omgezet. Tenslotte voegt de conversiedienst geen tags toe, je krijgt dus platte tekst. Maar meestal krijg je een heel behoorlijk resultaat, waardoor je het boek in ieder geval kunt doorlezen. Zonder dat je er lang voor hoeft te wachten, het boek zit ongeveer na een half uur in je mailbox. 

Samengevat

Er zijn verschillende soorten pdf’s: foto, tekst en tagged. Een foto-pdf is niet toegankelijk met een schermuitleesprogramma. Een pdf met tekst is leesbaar, maar werkt niet altijd prettig. Voor goede toegankelijkheid en navigatiemogelijkheden moet een pdf getagged worden. Dat gebeurt automatisch als je een goed toegankelijk Word-document opslaat als pdf. Een foto-pdf kun je omzetten naar een tekst-pdf met de Conversiedienst van Dedicon.
 

1 november 2016Tags: word, toegankelijkheid, edu-tekst, fotopdf, conversiedienst