'Van boeken luisteren word je lui' (tekstpagina)

Over het verschil tussen boeken lezen en boeken luisteren

“Bij Dedicon krijgen we wel eens de vraag of kinderen lui worden als ze veel naar gesproken boeken luisteren. Nee, integendeel! Veel kinderen hebben er juist baat bij.” Productmanager Anneke Wijtvliet over het verschil tussen boeken lezen en boeken luisteren.

“Of leerlingen lui worden van het luisteren naar (school)boeken? Het antwoord daarop is heel duidelijk: nee! Uit onderzoeken blijkt namelijk dat dezelfde hersengebieden even actief zijn wanneer iemand een tekst leest of wanneer diezelfde persoon naar de gesproken tekst luistert. Ook de informatie wordt op dezelfde manier verwerkt.

Wie een leesbeperking heeft, kan veel baat hebben bij gesproken tekst. Als je bijvoorbeeld dyslexie hebt, dan moet je bij het lezen veel woorden ‘ontsleutelen’ voordat je begrijpt wat er staat; de woorden worden niet in een oogopslag herkend, er is geen sprake van directe woordherkenning. Dat decoderen van woorden kost dus veel tijd en gaat ten koste van het tekstbegrip. Voor wie lezen lastig is, bieden gesproken boeken daarom juist de mogelijkheid om te kunnen focussen op de inhoud.

Voor alleen globaal een verhaal lezen of lezen voor de lijst kun je prima uit de voeten met alleen de gesproken versie van de tekst of boek. Maar wanneer je de lesstof echt moet onthouden, dus bij studerend lezen, is het beter om lezen en luisteren te combineren. Dus het papieren boek lezen terwijl je naar de gesproken versie luistert. 

Maar wat beter is: lezen of luisteren? Dat is niet te zeggen; er is geen beter of slechter: de leestaak en het leesdoel zijn leidend bij de keuze – lezen, luisteren of een combinatie daarvan. Maar dat gesproken boeken een ware opmars maken, dat zien we bij Dedicon al lange tijd. De apps voor luisterboeken zoals Storytel, LuisterBieb en Audioboek zijn al een tijdje op de markt en de coronacrisis heeft het gebruik van die apps alleen nog maar meer een boost gegeven. Luisterboeken zijn niet meer weg te denken. En dat geldt ook voor gesproken schoolboeken.”