Het examen voor leerlingen met een leesbeperking

Wat moet je regelen rond het CSE? Meest gestelde vragen en antwoorden

Bij de begeleiding van leerlingen met een leesbeperking hoort ook een goede organisatie van hun examenjaar. Dyslexie- en zorgcoördinatoren in het VO weten dat ze op tijd moeten beginnen met allerlei regelzaken rond het CSE. Voor hen is 15 oktober een belangrijke deadline. Voor die datum moet de school namelijk aangeven welke leerlingen gebruik kunnen maken van eindexamenfaciliteiten. Leerlingen kunnen in het kader van artikel 55 van het Eindexamenbesluit VO gebruik maken van deze faciliteiten. Artikel 55 gaat over kandidaten met een beperking.

We zetten een aantal veel gestelde vragen rond deze melding voor je op een rijtje. 

1. Waar vind ik de tekst van artikel 55?  

De meest actuele versie van dit artikel vind je via deze link: http://wetten.overheid.nl/BWBR0004593/2016-08-01#HoofdstukVI 

2. In het artikel wordt gesproken over een objectief waarneembare lichamelijke handicap. Valt een leeshandicap daaronder? 

Een visuele beperking is wel objectief waarneembaar, maar dyslexie is dat niet. Daarom heb je voor leerlingen met dyslexie een deskundigenverklaring nodig die door een deskundige psycholoog of orthopedagoog is opgesteld. Deze deskundige heeft  een academische graad in klinische (kinder- of jeugd-)psychologie of orthopedagogiek, alsmede een erkende bekwaamheidsregistratie in de psychodiagnostiek, minimaal (op het niveau van) de BIG-registratie Gezondheidszorgpsycholoog. De K&J-registratie van het NIP en de registratie orthopedagoog-generalist (of diagnostiek) van de NVO voldoen hieraan.

3. Er wordt gesproken over een melding, moet je dan geen toestemming vragen aan de inspectie?

Nee, de directeur van een school bepaalt welke leerlingen op een aangepaste manier hun examen afleggen. Daarvan doet hij melding en hij zorgt ervoor dat er in het dossier van een leerling een goede onderbouwing van dit besluit te vinden is.

4. Waar moet mijn directeur die melding doen?

Hij doet hiervan zo spoedig mogelijk mededeling aan de inspectie via het internet-schooldossier (ISD).De examensecretarissen en directeur worden via een mailing (vanuit Examenblad.nl) geïnformeerd. De deadline is 15 oktober van ieder schooljaar.

5. Waar kan ik de regelingen en aanpassingen voor het lopende schooljaar vinden?

Die informatie wordt ieder schooljaar verspreid door het College voor Toetsen en Examens via de zogenaamde Septembermededeling over Kandidaten met een beperking. Die mededeling zet op een rijtje voor welke vakken van welke schooltypen er aangepaste versies worden geleverd. Het is dus erg belangrijk om te inventariseren wat voor welke eindexamenkandidaat geldt. Zorg dat je weet welk vakkenpakket een bepaalde leerling heeft. 

De Septembermededeling geeft ook informatie over wat je moet doen als standaardaanpassingen niet volstaan voor een bepaalde leerling. Je vindt de Septembermededeling op de site www.examenblad.nl.

6. Hoe is het geregeld voor leerlingen die braille lezen?

Voor deze leerlingen gaat het allemaal een beetje anders omdat de examens aangepast worden op vorm en inhoud (als dat nodig is). Het kan immers nodig zijn dat afbeeldingen beschreven worden of dat een reliëfafbeelding beschikbaar is. Braillekandidaten hebben ook niet genoeg aan de standaard verlenging van de examentijd. Voor hen is de dubbele tijd toegestaan. Ook praktisch moet er het een en ander geregeld worden voordat de braillelezende eindexamenkandidaat kan laten zien wat hij kan. De site Eduvip van Visio en Bartiméus biedt passende en praktische informatie: 

Het College voor Toetsen en Examens publiceert een brochure over de mogelijkheden voor kandidaten met een beperking bij de centrale examens. Die brochure vind je hier: https://www.examenblad.nl/onderwerp/kandidaten-met-een-beperking

7. En als na 15 oktober zich nog een kandidaat meldt die een leesbeperking heeft?

De inspectie heeft natuurlijk het liefst alle meldingen op 15 oktober binnen, maar dit is geen harde deadline. ‘Het kan immers zijn dat belemmeringen pas worden ontdekt bij het begin van de gerichte examentraining’ (citaat Septembermelding).

8. Wat moet ik nog meer regelen?

Zorg er vooral voor dat deze leerlingen vertrouwd zijn met die aangepaste vorm en het apparaat dat ze eventueel gaan gebruiken.

Tenslotte: 

Heb hoge verwachtingen van al je examenkandidaten, ook van de kandidaten met een leesbeperking.