Audiodescriptie, wat kun je ermee?

Film en video’s toegankelijk voor blinde en slechtziende leerlingen

Audiodescriptie maakt bewegende beelden toegankelijk voor blinde en slechtziende mensen. Dat kunnen tv-programma’s of video’s zijn, maar ook theatervoorstellingen. Bij audiodescriptie beschrijft een stem in de pauzes tussen dialogen de visuele elementen uit de video of scene. Dat kunnen personages, gezichtsuitdrukkingen, plaatsbepaling en ontwikkelingen in de verhaallijn zijn. Alle informatie en extra uitleg die je nodig hebt om met een visuele beperking het bewegende beeld beter te kunnen volgen.

Het is wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat televisieprogramma’s ondertiteld worden. Maar iemand die blind of slechtziend is, heeft daar niet zoveel aan. Daarbij missen zij betekenisvolle visuele informatie uit het programma. En dat geldt natuurlijk veel breder, denk bijvoorbeeld ook aan de video’s op social media, informatievideo’s van nieuwssites, video’s op andere websites, YouTube en natuurlijk video’s op dit platform Goede Kennis. Er wordt namelijk steeds meer gebruik gemaakt op allerlei platforms van video’s om informatie over te brengen. En die zijn niet altijd toegankelijk voor visueel beperkte mensen.

Hoe werkt audiodescriptie?

Twee dezelfde fragmenten uit de film Titanic met en zonder audiodescriptie, ervaren door iemand die slecht ziet:

Hoe maak je audiodescriptie?

Audiodescriptie is een heel proces. Je begint natuurlijk met de originele video. Deze moet je goed bekijken om allereerst te bepalen of audiodescriptie nodig is en ten tweede of de video geschikt is voor audiodescriptie (past de audiodescriptie in de video en kun je voldoende toelichten in de gegeven tijd).

Als de video inderdaad geschikt blijkt, kan er een script geschreven worden. In het script wordt precies uitgeschreven wat verteld moet worden, op welk moment in de video. Op dat moment kan een goede inschatting worden gemaakt of de tekst van het script past binnen de ruimte die de video biedt of dat de tekst nog moet worden aangepast.

Vervolgens dient van de tekst een gesproken variant gemaakt te worden. Dat kan op twee manieren: met een menselijke stem via onze eigen studio’s en voorlezers of met een synthetische (computer) stem. Als laatste moet de audio-opname in beide gevallen met de video worden uitgelijnd, zodat op het juiste moment het juiste stuk audio langskomt.

Films en series met audiodescriptie

Op dit moment zijn er al diverse televisieprogramma’s en films waar audiodescriptie aan is toegevoegd zoals ‘Flikken Maastricht’ (serie NPO1), ‘Johnny English Strikes Again’ (film november 2018) en ‘Alleen op de wereld’ (serie NPO3). Meer films en series met audiodescriptie kun je vinden via Earcatch.

Earcatch is een (gratis) app die je kunt installeren op je smartphone of tablet (iOS en Android). In de app kun je een film of serie selecteren die je wilt kijken. Je kunt dan de audiodescriptie downloaden en via bijvoorbeeld een koptelefoon tegelijk met de film of serie laten afspelen. De app zorgt er zelf voor dat de audiodescriptie precies gelijk loopt met wat er op het beeld te zien is. Kijk voor meer informatie op de website van Earcatch

Zelf aan de slag met Scribit

Dit is een nieuw en innovatief platform waarmee online video’s op YouTube met audiodescriptie toegankelijk worden gemaakt. Je kunt je op het platform Scribit.tv aanmelden en met de audiodescriptietool zelf een beeldbeschrijving of audiodescriptie toevoegen aan een video. Als je een visuele beperking hebt, kun je op scribit.tv in de groeiende bibliotheek video’s bekijken met audiodescriptie. Je kunt zelfs video’s aanvragen die je met audiodescriptie wilt laten beschrijven.

Meer over audiodescriptie

Audiodescriptie bij educatieve video’s

Op dit moment produceert Dedicon nog geen audiodescriptie voor educatieve video's (video's die in de klas worden gebruikt of in digitale leermiddelen zijn opgenomen). Wel zijn we bezig om dit productieproces in te richten, zodat we in de komende jaren de video's ook kunnen gaan maken en zorgen dat het toegevoegd wordt aan jouw lesmateriaal.