Stan leerde Grieks in braille

Hoe volg je het vak Grieks als je blind bent?

Stan is blind en volgde het vak Grieks. Hoe hij dat deed? Hij werkte met de Edu-tekstbestanden van Dedicon en gebruikte het Grieks polytoon toetsenbord. Het bleek prima te werken: Stan had dat jaar zelfs een 9,3 voor Grieks!

Grieks op de brailleleesregel

Grieks kun je lezen op je brailleleesregel. Stan gebruikt het 8-punts braille op zijn leesregel. Dat werkt ongeveer zo voor hem (Let op: de brailleweergave kan per in het schermuitleesprogramma ingestelde tabel verschillen).

Letters die een (min of meer) equivalent in ons alfabet hebben, bestaan in braille uit de letter zoals zienden die kennen en punt 8 daaraan toegevoegd. Dus een Griekse alfa is gelijk aan onze 'a' – in braille de punt linksboven (van de a) - en de punt rechtsonder eraan toegevoegd om aan te geven dat het Grieks is (dus de punten 1 en 8 samen). Voor letters die geen equivalent hebben in ons alfabet, bijvoorbeeld de theta of de psi, zijn de eerste 6 puntjes ongelijk aan welke Nederlandse letter dan ook. Maar wel weer met het puntje rechtsonder als Griekse aanduiding. Toch lijkt ook hier nog wel enige logica achter te zitten: een kleine letter omega, die in geschreven vorm iets weg heeft van onze 'w', heeft dan weer een braillerepresentatie die enigszins op onze 'w' lijkt.

Spraak is lastig

Speciale instellingen van het schermuitleesprogramma JAWS gebruikte Stan niet, dus in die zin werkte hij gewoon op zijn manier met JAWS. Spraak vond hij echter lastig, die zette hij uit: de Nederlandse stem leest het Grieks namelijk letter-voor-letter voor (dus voor λυω: "lambda-upsilon-omega" in plaats van "luo"). En de Griekse stem die in JAWS zit, leest het heel vreemd (met een raar zacht stemmetje) voor. Daarbij kunnen beide stemmen de accenten niet lezen, dus dat maakte het sowieso een stuk minder bruikbaar.