Welke toetsen en examens maakt Dedicon toegankelijk?

Niveau aangepaste toetsen blijft altijd gewaarborgd

Iedere leerling moet zelfstandig examen kunnen doen. Of hij nou blind of slechtziend is of niet. Dat is bij wet zo geregeld. Dedicon past daarom examens en toetsen aan naar leesvormen waarmee leerlingen met een visuele beperking wel uit de voeten kunnen. Niet alles uit de reguliere toetsen en examens is echter één-op-één over te nemen. Denk aan grafieken of opdrachten waarbij de leerling iets moet tekenen of uitmeten. Hoe zit dat?

Dedicon maakt jaarlijks verschillende toetsen en examens toegankelijk voor leerlingen met een leesbeperking: de Centrale Eindexamens, de Centrale Eindtoets en de LVS- en CVVO-toetsen van Cito. Al deze toetsen en examens worden omgezet in braille, Edutekst en spraak, soms in combinatie met tactiele tekeningen.

Validiteit waarborgen

Het aanpassen van de officiële toetsen en examens gebeurt altijd in overleg met de toetsaanbieder, want het is natuurlijk van groot belang dat de validiteit van de toetsen gewaarborgd blijft, ook als er opdrachten moeten worden aangepast, vervangen of eventueel weggelaten. Er worden vakinhoudelijke experts uit het braille-onderwijs aangewezen om Dedicon te adviseren over de aanpassingen. De toetsaanbieder zorgt zo nodig zelf voor een aangepaste normering.

Leonoor Soet is specialist Didactische aanpassingen bij Dedicon: “De aanpassingen die we doen hebben meestal te maken met afbeeldingen. Denk aan een klimaatgrafiek bij aardrijkskunde of een wiskundige figuur. Soms zetten we deze om naar een tactiele tekening, in andere gevallen volstaat een beeldbeschrijving. Dat hangt helemaal af van de opgave en wat er precies wordt getoetst. Maar ook bij geschiedenis spelen afbeeldingen een belangrijke rol, bijvoorbeeld een propagandaposter uit WO II waar de leerling informatie uit moet halen. Bij het beschrijven van zo’n afbeelding moeten we heel goed afwegen welke elementen voor de leerling relevant zijn en welke niet, zonder dat we te veel in de richting van het juiste antwoord sturen. Dat komt heel nauw. Het komt ook voor dat een afbeelding zo complex is dat ze niet tactiel kan worden weergegeven en ook niet goed kan worden omschreven. In samenspraak met het Cito proberen we die vragen te vervangen door soortgelijke vragen van hetzelfde niveau, maar waarbij het visuele element vervalt. In het uiterste geval wordt een opdracht uit de toets gehaald. We zorgen ervoor dat het niveau van de aangepaste toetsen en examens gelijk blijft aan het niveau van de toetsen en examens die ziende leerlingen krijgen. Alleen zo wordt gewaarborgd dat diploma’s van leerlingen met een visuele beperking van net zoveel waarde zijn als de diploma’s van ziende leerlingen.”

Aanvragen bij EduVip

Informatie over het aanvragen van toetsen en examens in aangepaste vorm kunt u vinden op de website van EduVip. Andere eindtoetsen dan de Centrale Eindtoets, zoals de IEP-eindtoets, worden niet elk jaar standaard aangepast. U kunt het beste contact opnemen met de toetsaanbieder over de mogelijkheden.