Over de notatie

De wiskundenotatie van Dedicon is een lineaire notatie in platte tekst die bedoeld is voor gebruik in digitale documenten. De notatie is toegankelijk voor gebruikers van een schermuitleesprogramma met brailleleesregel of tekst-naar-spraak software. Voor de weergave van wiskunde in gedrukt braille gelden andere regels. Dit dossier concentreert zich echter op wiskunde in digitale bestanden.

Kenmerken

De belangrijkste kenmerken van de notatie zijn:

  • Tekst is lineair (dus eendimensionaal) en plat (zonder opmaak).
  • Het gebruikt alleen tekens die beschikbaar zijn op een standaard QWERTY-toetsenbord.
  • Het is hanteerbaar op alle onderwijsniveaus.
  • Het vereist geen aanvullende soft- of hardware om het te lezen of te schrijven.
  • Het is makkelijk te leren en staat dicht bij de lineaire notatie van programma's als Excel, Maple en Mathematica.
  • Hierdoor maakt het communicatie met ziende studiegenoten en docenten mogelijk.

Symbolen en regels

De notatie bestaat uit twee componenten:

  1. Platte tekst alternatieven die wiskundige symbolen vervangen die niet met een standaard QWERTY-toetsenbord ingevoerd kunnen worden.
  2. Regels die voorschrijven hoe de meest gangbare grafische notatie wordt omgezet naar tekst. Beide worden hieronder kort toegelicht.

Symbolen

Er zijn veel verschillende symbolen voor uiteenlopende onderwerpen en vakgebieden. Symbolen die op een standaardtoetsenbord voorkomen zoals haken en het procentteken worden rechtstreeks overgenomen. Deze zijn immers eenvoudig te lezen en te schrijven. Alle andere symbolen, die dus niet op een standaardtoetsenbord voorkomen, worden vervangen door een korte, duidelijke tekst.

In dit dossier staat de notatie van Dedicon voor enkele groepen van veelgebruikte symbolen. Elk aangepast boek van Dedicon dat symbolen bevat, heeft achterin een symbolenlijst. Hierin staan alle symbolen vermeld die in dat boek zijn gebruikt met daarbij het tekstalternatief.

Regels

In de wiskunde wordt veel gebruikgemaakt van ruimtelijke concepten, zoals "onder en boven de breukstreep" of tekst in superscript voor machtsverheffen. De plaats van een getal of symbool is daarbij van doorslaggevend belang voor de betekenis. In de lineaire, platte notatie van Dedicon zijn dus duidelijke regels nodig om geen misverstand te laten bestaan over die betekenis.

Net als bij het omzetten van wiskundige symbolen is een belangrijke basisregel dat er alleen wordt afgeweken van de notatie in een boek als dat noodzakelijk is. Als in het boek bijvoorbeeld 4 + 6 = 10 staat, dan zijn geen aanpassingen nodig. Maar 5-kwadraat vraagt vanwege het superscript wel om een aanpassing en wordt genoteerd als 5^2. Voor veel bewerkingen zijn eenvoudige regels opgenomen. Zie hiervoor de verschillende artikelen in dit dossier.

Evolutie en verdieping

De wiskundenotatie van Dedicon is ingevoerd in 2009 en is tot stand gekomen in overleg met de onderwijsinstellingen van Bartiméus en Visio. De notatie wordt ook gebruikt voor andere vakken zoals rekenen, economie, natuur- en scheikunde, statistiek, enzovoort. Van tijd tot tijd zullen aanvullingen nodig zijn die dan ook in dit dossier terug te vinden zijn. Een verdiepend artikel over de stand van zaken eind 2015 gaat hier verder op in. 

15 juni 2016Tags: braille, wiskunde,