goedekennis.nl >> Tips >> Maak toegankelijk >> Betere schoolprestaties met spraak-naar-tekst

Betere schoolprestaties met spraak-naar-tekst

Het gebruik van technologie om leerlingen met een leesbeperking te ondersteunen is redelijk bekend  binnen het onderwijs. Hoewel sommigen nog aangewezen zijn op hulp van anderen, ontdekken steeds meer begeleiders en leraren hoe prettig het is dat hun leerlingen met dyslexie gebruik kunnen maken van hulpprogramma’s. Programma’s en apps die het ook voor hen mogelijk maken om zelfstandig te werken en onderwijs te volgen op hun eigen niveau.

Spraak-naar-tekst-technologie

Voor schrijftaken wordt echter nog maar mondjesmaat gebruik gemaakt van de technologische mogelijkheden die spraak-naar-tekst-programma’s bieden. Spraak-naar-tekst of spraakherkenning is een vorm van technologie die gesproken taal omzet naar digitale tekst. Het is ook mogelijk om een gesproken commando om te zetten naar een actie (‘Siri, bel mama!’) of een vraag te stellen aan een digitale assistent (‘Hey Google, hoe is het weer in Grave?’). In dit artikel bespreken we de mogelijkheden om spraak om te zetten naar digitale tekst.

Voor wie is spraak-naar-tekst handig?

Eigenlijk voor iedereen. Het is een toepassing die aanvankelijk werd gebruikt door artsen en juristen die hun aantekeningen dicteerden. Pas later gingen ook mensen met een beperking deze toepassing gebruiken. Deze doelgroep is breed: het gaat om mensen met een leerprobleem dat gerelateerd is aan taalontwikkeling, zoals dyslexie, maar ook mensen met een chronische aandoening zoals Carpaal Tunnel Syndroom of RSI. Zij kunnen het toetsenbord en de muis niet goed gebruiken, evenals  mensen met een motorische beperking. Verder is spraak-naar-tekst ook prettig voor mensen met een visuele beperking die niet zo goed kunnen typen.

Bovendien is deze toepassing ook handig voor mensen met een tijdelijke beperking (gebroken arm) of met een situationele beperking (tijdens het autorijden).

Welke mogelijkheden zijn er?

De eerste professionele gebruikers maakten vooral gebruik van Dragon Naturally Speaking, een programma dat optimaal gebruikt kan worden na een trainingsperiode. Het programma moet namelijk de intonatie en het accent van de gebruiker leren kennen. Na die leerperiode is het gebruik redelijk simpel. Dragon is het meest gebruikte spraak-naar-tekst softwarepakket voor het Nederlandse taalgebied.

Tegenwoordig hebben grote organisaties zoals Google en Microsoft hun eigen spraak-naar-tekst toepassingen, maar helaas zijn die nog niet bruikbaar voor het Nederlandse taalgebied.

Voor mobiele apparaten zoals tablets en smartphones zijn de mogelijkheden voor Nederlands goed. Er zijn verschillende dicteerapps die allen de mogelijkheid bieden om de omgezette digitale tekst te gebruiken voor mail, What’s App etc. Het gebruik is redelijk intuïtief. Voorbeelden voor Apple-apparaten zijn de apps: Speechy en SpeechToText (ook voor Android). Voor Android kun je verder bijvoorbeeld eens kijken naar Voice to tekst en Google toetsenbord (vanaf Android 4.0).

De apps voor smartphone en tablet kunnen uitstekend worden gebruikt voor schrijftaken voor school.

Wat levert het gebruik van spraak-naar-tekst-technologie op?

Het belangrijkste effect is dat leerlingen betere schrijfproducten afleveren: ze gebruiken rijkere taal en formuleren langere zinnen. Dat komt omdat de stress rondom het maken van spelfouten veel minder is geworden. De leerling heeft meer aandacht over voor de inhoud en de boodschap die hij over wil brengen.

Voor leerlingen die geen toetsenbord en muis kunnen gebruiken biedt spraak-naar-tekst-technologie de mogelijkheid om taken zelf te doen, zonder afhankelijk te zijn van een ander.

Tip!

Neem het verkennen en leren gebruiken van deze vorm van ondersteuning op in de begeleiding van je leerling. Bespreek bij ieder contactmoment hoe het gebruik van het programma of de app gaat: vraag bij welke taken de leerling er gebruik van heeft gemaakt en bekijk samen met de leerling een schrijfproduct.

Try this at home!

Probeer zelf vooral een app of een andere spraak-naar-tekst-toepassing uit. Spraakherkenning heeft de toekomst, voor iedereen. Het is nuttig, leuk en interessant om er kennis mee te maken.

 

Verder lezen:

17 april 2019Tags: spraak-naar-tekst, dyslexie,