Over toegankelijk lesmateriaal

Een introductie in toegankelijkheid

Je hebt leerlingen in de klas die slechtziend of blind zijn of dyslexie hebben. Voor hen moet je toegankelijk lesmateriaal maken. Maar waarom eigenlijk? En wat verstaan we onder toegankelijk lesmateriaal?

Waarom is toegankelijk lesmateriaal van belang?

    Toegankelijkheidsexperts Hans Beerens en Mieke Urff vertellen over het belang van toegankelijk lesmateriaal. Bekijk de video:

    De ondertiteling kun je aan- en uitzetten in de YouTube-player bij Closed Captions (CC).

    [Videobeschrijving: Op een blauw vlak verschijnt in witte letters Goede kennis. Een lamptouwtje wordt aangetrokken en het beeldmerk in de vorm van een lampje verschijnt in beeld. Gedeeld door Dedicon komt onder Goede kennis te staan. Hans en Mieke zitten aan een tafel en voeren een gesprek. Op een blauw vlak verschijnt www.goedekennis.nl. In de hoek van het beeldscherm staat het logo. De cartoon uit het filmpje komt uit Michael Giangreco's serie over special onderwijs. Tekening is gemaakt door Kevin Ruelle.]

    Wat is toegankelijkheid eigenlijk?

    Toegankelijk lesmateriaal betekent dat iedere leerling ermee moet kunnen werken. Toegankelijkheid is een veelgebruikt begrip. Wat bedoelen we daarmee? Als het gaat om toegankelijk lesmateriaal kun je denken aan: 

    • Waarneembaar. De inhoud die je aanbiedt moet door iedereen waar te nemen zijn. Dus ook voor leerlingen die slechtziend of (kleuren)blind zijn. Bijvoorbeeld met de beschrijving van een afbeelding.
    • Bedienbaar. Digitaal lesmateriaal moet door iedereen bediend kunnen worden. Ook als de leerling geen muis gebruikt maar alleen een toetsenbord. 
    • Begrijpelijk. Het is belangrijk dat lesmateriaal voor al je leerlingen begrijpelijk is. Het gebruik moet duidelijk zijn en het moet gemakkelijk en effectief werken. Taal en leesbaarheid moeten aansluiten bij het niveau van de groep. 
    • Robuust. Digitaal lesmateriaal moet gewoon goed gebouwd zijn zodat browsers, hulptechnologie en voorleestools er goed mee samenwerken.

    Papieren en digitaal lesmateriaal

    Lesmateriaal heb je in allerlei vormen en maten. Bijvoorbeeld in papieren vorm of digitaal. Bij digitaal lesmateriaal kun je denken aan Word-bestanden, maar ook aan online leeromgevingen, schoolwebsites en blogs van docenten. Richtlijnen voor een toegankelijk digitaal tekstbestand kun je één-op-één overnemen bij het schrijven van webteksten. Maar let op, een website bestaat uit meer dan alleen tekst. Denk aan afbeeldingen, video’s of podcasts. Ook daarvoor zijn richtlijnen opgesteld.

    Zelf aan de slag met toegankelijk lesmateriaal

    Wil je zelf lesmateriaal toegankelijk maken, zodat ook blinde of slechtziende leerlingen in de klas ermee uit de voeten kunnen? We geven je een reeks praktische tips, verdeeld over verschillende onderwerpen:

    Meer over toegankelijk lesmateriaal

    Deel jouw toegankelijk lesmateriaal

    Dedicon is altijd op zoek naar mooie voorbeelden van zelfgemaakt en toegankelijk lesmateriaal. Ben jij leerkracht en maak jij je eigen lesmateriaal in de vorm van extra opdrachten, leesteksten of toetsen? En maak je deze ook toegankelijk voor leerlingen met een leesbeperking? Stuur jouw voorbeelden sturen naar goedekennis@dedicon.nl. In overleg krijgt jouw voorbeeld een plekje op dit platform.